ЕУ бутка нов проект од 8,6 милијарди евра за контрола на медиуми

Додека Брисел трпи критики за ширење на свои политики преку невладини и медиуми, Советот на ЕУ ѝ даде поддршка на нова програма од милијарди евра за промовирање „демократија, еднаквост и владеење на правото“. Нацртот на проектот остава простор Брисел да решава кои медиуми ќе добијат пари, а кои ќе бидат елиминирани поради „кршење на европските вредности“.

Во програмата AgoraEU треба да се спојат актуелните проекти како Креативна Европа – Култура, CERV+ и MEDIA+ со цел „да се консолидираат политиките за финансирање на културата, медиумите и граѓанското општество на ниво на ЕУ“. Планирани се и нови структури, вклучувајќи комитети и канцеларии на AgoraEU во земјите-членки.

Критичарите го гледаат ова како понатамошна централизација и зголемена оперативна контрола од страна на Европската комисија.

Европската комисија ја претстави AgoraEU во јули 2025 година, за која се издвоени 8,6 милијарди евра во финансиската рамка од 2028 до 2034 година. Ова е значително зголемување во споредба со периодот на финансирање од 2021 до 2027 година, во кој соодветните програми добија приближно 1,5 милијарди евра.

Земјите-членки во вторникот ја одобрија позицијата со која Комисијата ќе преговара со Европскиот парламент за детали од програмата. Конечниот износ ќе зависи од преговорите за следниот буџет на ЕУ.
Основната логика на програмата е дека „демократијата мора активно да се брани“.

Дезинформациите, екстремизмот и општествената поларизација се закани за ЕУ. Затоа е потребна насочена поддршка за отпорни општествени структури, се наведува во нацрт-програмата.

Сето ова би можело да им овозможи на институциите на ЕУ да решаваат кои информации, организации или политички ставови може да се сметаат за „промовирање на демократијата“ и на таа основа да се дава финансиска поддршка за организации, медиуми или културни проекти. Клучните термини не се јасно дефинирани и оставени се за произволно толкување.

Меѓу експлицитно споменатите области на финансирање се „родовата еднаквост, ЛГБТ прашањата, антирасизмот, интерсекционалноста, родовата интеграција во главните текови и борбата против антисемитизмот, антимуслиманската омраза и трансфобијата“.

Особено чувствителни се деловите што се однесуваат на медиумскиот сектор. Тие вклучуваат, меѓу другото: „разговори за борба против дезинформации“, „заштита на информативниот простор“, „промовирање на доверливи информации“ и „соработка против манипулации со странски информации“.

Преглед на проектите што сега се финансираат од Европската комисија укажува дека парите главно се насочени кон организации, аналитички групи и медиуми што се залагаат за интегративни процеси во ЕУ и ги бранат политиките на Брисел.

15 мај 2026 - 10:45