Големата лага за украинската војна

Во редовни интервали од инвазијата на Путин, западниот политичко-медиумски комплекс работеше на убедување на јавноста дека победата за Украина е веднаш зад аголот и дека Русија е на работ на колапс. Така е и ова лето. Се слават успесите на украинските дронови а се заборава дека колку повеќе е притиснат, толку Путин повеќе ќе биде принуден да ја ескалира војната. 

Како своевиден сезонски ритуал, секое лето Брисел започнува нова пропагандна офанзива врз Украина а оваа година не е поинаква. „Бранот се менува“, порача на социјалните медиуми пред неколку недели претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, тврдејќи дека Украина, со помош на Европа и НАТО, ја презела иницијативата а Русија е принудена да се брани.

Истата фраза оттогаш буквално се повторува од политичарите и аналитичарите низ трансатлантскиот еко-систем, што е очигледно координиран наративен притисок.

Во меѓувреме, се порачува дека руската економија - повторно! - е на работ на колапс и дека дури и падот на Путин можеби е неизбежен.

Во редовни интервали од инвазијата на Путин, западниот политичко-медиумски комплекс работеше на убедување на јавноста дека победата за Украина е веднаш зад аголот и дека Русија е на работ на колапс.

На пример, во 2023 година, западните новинари и креатори на агендата поминаа месеци глорификувајќи ја контраофанзивата на Украина, која ќе „го смени бранот“ во корист на Киев. Кампањата беше катастрофален неуспех, имаше масовни жртви и занемарливи територијални придобивки.

Последниот наводен пресврт е кампањата на Украина со беспилотни летала во Русија - која стигна до Санкт Петербург и Москва - насочена кон логистика, складишта за гориво, рафинерии и линии за снабдување. Погодени се и неколку цивилни цели, имаше и жртви. Москва претрпе најголем напад со беспилотни летала досега а Зеленски најави 40-дневна операција против руски цели за да изврши притисок врз Кремљ за прекин на војната.

Овие мерки се совпаѓаат со исплатата на првата рата од 3,2 милијарди евра од нејзиниот заем од 90 милијарди евра за Украина од страна на ЕУ.

Тајмингот не е случаен само заради тоа туку и заради самитот на НАТО во Анкара. Европа, но сега и Вашингтон очајно сакаат да докажат дека Украина победува. Тоа е наратив на кој самиот Трамп би сакал да да се потпре, за да го компензира фијаското со Иран. Затоа се обрза за зголемена испорака на капацитети за воздушна одбрана, дополнителни системи и пресретнувачи и капацитети со долг дострел како и проширување на воените производствени лиценци за Украина.

Тоа е и контра-реакција за растечкиот воен замор на Западот, потврден со одбивањето на Чешка, Словачка и Унгарија да го финансираат споменатиот заем.

Кампањата со дронови на Киев сигурно има ефект. Руското производство на нафта е пореметено; има сериозен недостиг на гориво низ целата земја, што призна и Путин. Украина ги прекина руските патишта за снабдување северно од Азовското Море, предизвикувајќи прекини во снабдувањето со електрична енергија во Крим и во рускиот дел од украинскиот регион Херсон.

Но, овие напади веројатно нема да го променат текот на војната. Руската економија е раздрмана, но сепак останува во подобра позиција од поголемиот дел од ЕУ. Поради повисоките цени на нафтата, во голема мера како последица на војната со Иран, ММФ во април ја зголеми својата прогноза за растот на БДП на Русија во 2026 година на 1,1%. Во меѓувреме, ја ревидираше прогнозата надолу за трите најголеми економии на ЕУ - Германија, Франција и Италија - на 0,8%, 0,9% и 0,2%.

Многу поважно, сепак, е што руската армија продолжува да напредува на бојното поле. Таа постојано се приближува кон својата цел да го освои целиот Донбас. Само пред некој ден, Москва го објави освојувањето на Костјантинивка - град во Донецк и најголемото место што го освоила од Мариупол. Градот беше едно од последните упоришта на патот кон важните градови контролирани од Украина, Краматорск и Славјанск, чие освојување е крајната цел на Кремљ во Донбас.

Руските трупи напредуваат и околу Часив Јар и Торецк, имаат успех во урбаните конфликти и и продолжуваат да напредуваат околу Лиман и Рај-Олександривка.

Сето ова е комплетно спротивно на наративот дека „Украина го смени текот на настаните“.

Ако требаат дополнителни докази дека работите одат лошо за Украина, треба да се погледне и сè почестото киднапирање на воено способни мажи од улиците за да бидат испратени на фронтот, што го поттикнува растечкото внатрешно противење на војната - или предлогот на ЕУ да ги исклучи украинските мажи на возраст за воена служба, во пракса сите мажи на возраст од 23 до 60 години, од шемата за привремена заштита.

Оттука,  кампањата со беспилотни летала изгледа помалку како пресвртница отколку како знак на очај: со оглед на неспособноста на Украина да го сврти текот на војната на бојното поле, Киев и НАТО одлучија да ја „донесат војната во Русија“. Сепак, нема докази дека кампањата со беспилотни летала на Украина ќе го сврти текот на војната - а уште помалку ќе го принуди Путин да капитулира. Изминатите неколку дена, руските сили започнаа некои од најголемите напади со беспилотни летала и ракети врз Киев досега, при што загинаа десетици луѓе.

Тешко е да се каже колку кампањата на Украина влијае на јавната поддршка за Путин. Точно е дека тоа влијае врз рускиот морал, но како што напиша Леонид Рагозин, ситуацијата во земјата останува релативно стабилна: и покрај сите драматични визуелни прикази на запалени рафинерии и редици на бензински пумпи, повеќето Руси виделе полошо во својот живот, а огромното мнозинство сè уште уживаат во животен стандард споредлив со оној на посиромашните земји од ЕУ - далеку од она што го издржаа во лошите денови во деведесеттите.

Најсигурната „анкета“ ќе се одржи на 20 септември, кога Русија ќе одржат избори за Државната дума; некои аналитичари предвидуваат дека владејачката партија „Единствена Русија“ ќе претрпи понижувачки резултат и од левицата и од десницата. Но, секој што се надева дека ова може да го притисне Путин да ја заврши војната ќе биде разочаран: обата опозициони блока имаат уште потврд став за конфликтот од партијата на Путин.

Украинските напади дури и ги охрабрија порадикалните гласови кои бараат многу посилен одговор. Историјата покажува дека кога Русите се чувствуваат притиснати на ѕид, тие не капитулираат туку дополнително се стегаат.

Така, колку е поголем притисокот врз Русија, толку е поголема веројатноста дека Путин ќе биде принуден да ја ескалира војната.

Како што неодамна предупреди Метју Блекбурн од Норвешкиот институт за меѓународни односи, ако Москва процени дека нејзината воздржаност во Украина се злоупотребува за да ѝ се нанесе понижувачка штета, може да се откаже од нападите врз украинската инфраструктура и да се пренасочи кон европските центри за снабдување и производствени погони што ја овозможуваат кампањата на Киев. Москва постојано сигнализираше дека нејзиното трпение не е неограничено; гласови во рускиот естаблишмент сè повеќе зборуваат за одвраќање на нападите со напаѓање цели во самата Европа. Причината зошто Русија досега одбива да го стори тоа е очигледна: таков напад лесно би можел да се претвори во тотална војна која Русија нема интерес да ја води. 

Суштинскиот факт е дека никој на Запад не знае каде лежат црвените линии на Русија а западната политика продолжува неодговорно да се сомнева дали тие воопшто постојат.

„Главна жртва на овој став е самата Украина, осудена на мачна и исцрпувачка војна во која не може да победи воено. Доколку исцрпеноста на крајот доведе до примирје без решение, тоа би можело да доведе до трајна несигурност во стилот на Кашмир. Во интерес на Украина - и во интерес на Европа како целина - е наместо тоа, да се преговара за сеопфатно мировно решение. Генерално знаеме што би подразбирало секое реално решение: територијални отстапки од Украина во замена за безбедносни гаранции (освен членство во НАТО и распоредување на западни трупи). Дали таквата понуда би била доволна за Путин да каже дека победил и да ја заврши војната, никој сè уште не може да знае. Но, она што го знаеме е цената на статус квото“, пишува Томас Фази.

 

9 јули 2026 - 13:07