Во 1894 година, германски археолог по име Хер Г. Хајм објавил наводно сензационално откритие: на Кипар ископал гроб на дотогаш непозната античка поетеса по име Билитис. На ѕидовите околу нејзиниот саркофаг биле врежани над 150 песни на старогрчки, во кои таа го раскажувала својот живот – од детството во Памфилија (денешна Турција), до престојот на Лезбос и Кипар. Хајм ги препишал песните, но тие веројатно ќе останеле познати само во тесен научен круг, ако францускиот писател Пјер Луис истата година не ги „превел“ и објавил на француски под наслов „Песните на Билитис“.
Во некои од песните, авторката тврди дека ја сретнала Сафо – најпознатата поетеса на античка Грција. Сафо живеела во 7–6 век п.н.е. на островот Лезбос и пишувала лирска поезија. Во античкиот свет била исклучително почитувана: Платон ја нарекол „десеттата муза“, а Плутарх сведочи дека нејзината поезија ги маѓепсувала слушателите. Иако нејзините дела биле систематизирани во Александрија во девет книги, денес од нив е сочуван само мал дел: една целосна песна и бројни фрагменти. Класичарите велат дека реконструирањето на Сафо од тие остатоци е како да се обидуваш да замислиш цел диносаурус од една канџа.
Во тие фрагменти, меѓутоа, се наоѓаат некои од најмоќните описи на љубов и телесна страст во целата старогрчка книжевност. Сафо отворено пишува за ерос – страстна, телесна желба – најчесто насочена кон жени. Таа љубов ја опишува како „слатко-горчлива“ сила што го растопува телото и умот.
Со текот на вековите, ваквото прикажување на женската и лезбејска желба предизвикало силни реакции. Антички и подоцнежни автори се обидувале да ја „хетеросексуализираат“ Сафо или да ја прикажат како морално изопачена. Во 19 век, многу преведувачи дури ги менувале женските заменки во машки, за да ја прикријат нејзината хомоеротичност.
Тука на сцена повторно стапува Билитис – но со пресврт. Таа всушност никогаш не постоела. Како и целата приказна за археолошкото откритие, тоа е литературна измислица на спомнатиот Пјер Луис. Песните на Билитис не се фалсификат во тесна смисла, туку свесна литературна игра, интелигентна мистификација инспирирана од античките епиграми и од современите дебати за Сафо.
И покрај тоа – или токму поради тоа – делото предизвикало огромен оддек. Германскиот филолог Улрих фон Виламовиц-Мелендорф жестоко го нападнал Луис, бранејќи „чиста“, нехомоеротска Сафо. Но неговата критика, наместо да ја уништи книгата, само ја зголемила нејзината слава.
Во 1897, блискиот пријател на Луис, Клод Дебиси, компонирал музика за три од поемите, како песни за женски глас и пијано и со тоа започнал цел бран на адаптации од различни (бразилски, полски и други) композитори.
Подоцна, во 1955 година, името Билитис добива нов живот. Група лезбејки во Сан Франциско, во време на силна репресија, го основаат првото лезбејско социјално-политичко здружение во САД под името „Ќерките на Билитис“. Името било доволно нејасно за да ги заштити, а воедно симболично поврзано со лезбејската традиција на Сафо. Иако свесни дека Билитис е измислена фигура, овие жени ја присвоиле и ѝ дале ново значење. Така, од машка литературна фантазија, Билитис станала име под кое лезбејките самите ја пишувале својата историја. На тој начин, измислицата добила реален, политички и еманципаторски живот – дел од сложеното и постојано преиспишувано наследство на Сафо.
