Во англискиот јазик најчестиот израз е „I have depression“ – „имам депресија“. На прв поглед ова изгледа сосема природно, но ваквата конструкција носи и подлабока порака. Депресијата се претставува како нешто што човек го „поседува“, како предмет или болест што може да се дијагностицира, да се носи со себе и евентуално да се „отстрани“. Тоа се вклопува во современиот медицински модел, според кој депресијата е јасно дефинирана болест, слична на физичките заболувања. Затоа често може да се слушне споредбата дека депресијата е „како скршена нога“ – нешто реално, биолошко и мерливо, а не знак на слабост или карактерен недостаток.
Ваквиот начин на изразување има и свои последици. Кога велиме „имам депресија“, несвесно почнуваме да ја гледаме депресијата како некаква одделна „ствар“ што постои во човекот. Со тоа страдањето се претвора во дијагноза, а личното искуство може да се сведе само на медицински проблем. Некои психијатри и филозофи сметаат дека така се создава впечаток дека човекот е дефиниран од својата состојба, па наместо да се разбере неговото животно искуство, фокусот се префрла исклучиво на „болеста“.
Особено интересна е споредбата со францускиот јазик. Таму луѓето многу почесто велат „être dépressif“ – односно „да се биде депресивен“, наместо „да се има депресија“. Разликата е мала, но значајна: депресијата повеќе се опишува како состојба на постоење и доживување, а не како нешто што човек го поседува. Францускиот дури прави разлика меѓу клиничка депресија и обична тага или психичка потиштеност, додека англискиот често ги спојува овие значења во истиот збор.
Јазикот не е само средство за опис, туку начин преку кој луѓето ја организираат сопствената реалност. Ако депресијата ја опишуваме како нешто што „го имаме“, тогаш природно е да размислуваме и за „отстранување“ или „лекување“ на таа состојба, речиси како да станува збор за предмет. Но ако зборуваме дека „сме во депресија“ или „се чувствуваме депресивно“, тогаш во преден план доаѓа личното искуство, емоциите и животните околности што довеле до таквата состојба.
Во македонскиот јазик постојат и двата начина на изразување. Луѓето велат „имам депресија“, особено кога зборуваат за медицинска дијагноза, но многу почесто во секојдневниот говор користат изрази како „во депресија сум“, „ме фати депресија“, „паднат сум психички“, „нешто ме притиска“, „немам волја“, „потонат сум“. Овие изрази повеќе ја доловуваат внатрешната состојба и чувството на тежина, отколку идејата за болест што човек ја „поседува“.
Не значи дека едниот начин на зборување е точен, а другиот погрешен. Наместо тоа, различните јазици создаваат различни погледи кон менталното здравје. Некои изрази можат да помогнат да се намали вината и стигмата, бидејќи депресијата ја претставуваат како медицински проблем. Но истовремено тие можат и дополнително да го оттурнат човекот од сопственото искуство, претворајќи го во „носител“ на дијагноза. Затоа вниманието кон зборовите не е само граматичко прашање, туку и прашање на грижа, разбирање и човечност.
