Невозможно е да се оправда астрономската вредност на SpaceX

SpaceX на Илон Маск задутре треба да излезе на берза со пазарна капитализација од 1,75 билиони долари. Таа астрономска сума практично е невозможно да се оправда со финансиска математика. За да ја оствари реално, компанијата треба да ги зголеми своите приходи 60 пати и да се развива поспектакуларно од кој било друг потфат во историјата на капитализмот.

Како што детално наведе во својата апликација поднесена до Комисијата за хартии од вредност, SpaceX лани изгубил 4,9 милијарди долари, а заработил само 18,7 милијарди долари. 

Според ветеранот од Волстрит и експерт за корпоративни финансии, Дејвид Трејнер, SpaceX ќе мора да заработува по 1.100 милијарди долари годишно, 60 пати повеќе отколку лани, за да им понуди пристојна заработка на инвеститорите, под претпоставка дека ќе сакаат годишен принос од околу 10% во текот на следната деценија.

Тоа би биле највисоките приходи за која било компанија во историјата, за 50% повеќе од досегашниот рекорд на Amazon од 742 милијарди долари во четири квартали по ред.

Траекторијата на раст потребна за да се зголемат приходите на SpaceX од ланските 18,7 милијарди долари на 1,1 трилион долари во 2035 година е астрономска. Тоа значи постојано зголемување на продажбата за 50% годишно во текот на една деценија. На крајот од тој период, од 2034 до 2035 година, приходите на SpaceX би требало да скокнат за 360 милијарди долари. За споредба, Nvidia, досега го имала најбрзиот раст на приходите од 85 милијарди долари од 2024 до 2025 година. Amazon го постигнал тоа во последните шест години.

Достигнувањето до 1,1 трилион долари би го направило SpaceX столб на американската економија еднаков на повеќе од половина од големи индустрии. Во 2035 година проектираниот БДП на САД ќе изнесува 46.700 милијарди долари, што значи дека компанијата на Маск би учествувала со 2,4% во националниот приход. Тоа е за 50% повеќе од секторот за комунални услуги, 55% повеќе од индустријата за забава или речиси три четвртини од транспортниот комплекс, кој ги опфаќа сите авиокомпании, железници, камионски превоз, изнајмување автомобили, товар и логистика.

Компанијата на Маск тоа не може да го постигне со енормно забрзување на сателитската мрежа Starlink, која му е главниот извор на приходите. Стартапот за вештачка интелигенција xAI и социјалната мрежа X, кои неодамна беа придодадени, го зголемуваат товарот со своите долгови и загуби.

Преостанува компонентата за вселенски истражувања, која според Маск треба да биде основа за првата експедиција со екипаж до Марс и за идна колонизација на планетата. Потенцијален извор на профит се и центрите за податоци за вештачка интелигенција, кои Маск сака да ги постави во орбита околу Земјата.

Аналитичари не ја отфрлаат можноста дека инвеститорите се понесени од глобалната возбуда за потенцијалот на вештачката интелигенција. Сите големи компании за ВИ од Силиконската долина остваруваат загуби, а сепак вредноста им расте бидејќи привлекуваат големи инвестиции. До крајот на годината на берзите треба да се појават водечките компании – Anthropic и OpenAI – со очекување да бидат проценети на над 1 билион долари.

Додека интересот расте, инвеститорите ќе профитираат. Нивната можна тактика е да го изберат вистинскиот момент кога да се повлечат, пред да прсне меурот.

10 јуни 2026 - 10:21