Резултатот беше предвидлив: апсолутно најниско ниво на гласови во историјата за Христијанско-демократската унија во Мекленбург-Западна Померанија, а во Берлин, партијата беше исфрлена од власта. Шансите за формирање тешка „црно-зелено-црвена“ коалиција во Берлин беа минимални уште пред изборите. Но, до затворањето на гласачките кутии никој во партијата не се осмелуваше да замисли колку катастрофална ќе биде ситуацијата во Мекленбург-Западна Померанија. Реалноста беше сурова и недвосмислена: не успеаја да го надминат прагот од 5% - што не ѝ се случило никогаш на ЦДУ.
Во моментот кога беа објавени првите проекции за двата изборни процеси, раководството на ЦДУ на чело со канцеларот Фридрих Мерц веќе се состануваше во седиштето на партијата, „Конрад Аденауер Хаус“ во Берлин. Катастрофалните резултати беа повеќе или помалку очекувани. Мерц и неговите најблиски партиски соработници сакаа што е можно побрзо да го дефинираат идниот правец. Мерц бестрашно ја објави својата намера да го продолжи реформскиот курс како канцелар и лидер на ЦДУ.
Ја прифаќам оваа одговорност. Планираните реформи се противотров за авторитарниот отров, порача Мерц.
Никогаш претходно еден канцелар не се огласил само 15 минути по објавувањето на прогнозите за покраинските избори. Во тој момент, дури и не било јасно дали ЦДУ во Мекленбург-Западна Померанија ќе го помине прагот од 5%.
Се чини дека Мерц ја избрал улогата на издржлив херој, како Роки – кој постојано прима удари, но се крева и на крајот излегува од рингот како победник, пишува Матијас Хохштетер од Berliner Zeitung.
Мерц сака да го направи ова со својата реформска агенда заедно со СПД, која не е ни конзервативна ни социјалдемократска. Досега сите реформски предлози на коалицијата резултираа со зголемување на даноците, придонесите и долгот – без разлика дали станува збор за здравството, долготрајната нега, пензиите или данокот на доход.
На владата ѝ недостига сила за навистина важните структурни реформи. Се применуваат опортунистички политики за да се избегне губење на гласачите. Тоа само доведува многу гласачи фрустрирано да им свртат грб на етаблираните партии, бидејќи тие едноставно не си ја вршат работата, оцени економистката Вероника Грим.
Ова опортунистичко тапкање во место на коалицијата ја чинеше многу гласови. Како конзервативците планираат да спроведе ефективни економски и социјални реформи заедно со СПД, која по оваа изборна недела сигурно уште повеќе ќе се спротивставува на реформите? СПД е погрешен коалициски партнер за реформите на Мерц, кои се наклонети кон бизнис-секторот. Ова нема да го подобри нивниот рејтинг во анкетите.
За економското крило на Унијата одамна е јасно што треба да се направи за повторно да се поттикне економскиот раст: да се направат системите за социјална сигурност финансиски одржливи, да се намалат придонесите и даноците, да се прилагодат енергетската транзиција и цените на електричната енергија, драстично да се намалат бирократијата и бројот на закони, да се дигитализира државата, да се фокусира имиграцијата на квалификувани професионалци – накратко: да се обезбеди функционална држава.
Досега, СПД ја блокираше секоја реформа и секоја иницијатива во овој поглед. Во меѓувреме, расходите станаа толку високи што, и покрај зголемените даночни приходи, новите задолжувања и разните специјални фондови, постојано се појавуваат нови буџетски дефицити. Министерот за финансии Ларс Клингбајл од СПД не само што го зголемува задолжувањето, туку и ги крева даноците и бесрамно ги пренаменува средствата од специјалните фондови.
Бидејќи Мерц секогаш ја исклучуваше можноста за малцинска влада со Зелените, СПД можеше да си го дозволи тоа однесување. Канцеларот немаше никакви инструменти за притисок за да го дисциплинира помалиот коалициски партнер . Каде би можела да отиде СПД? Можеби на нови избори? Тоа би било самоубиствено.
Тешко е да се замисли дека Мерц одеднаш ќе изврши силен притисок врз СПД, која веројатно би пружила посилен отпор од претходно. А ако Мерц го продолжи стариот, нејасен реформски курс со СПД, постои ризик надолната спирала за ЦДУ дополнително да се влоши.
Мерц си обезбеди малку време со својот необичен говор, кој повеќе наликуваше на повик за мобилизација, наменет да демонстрира сила и веројатно само да ги затекне неподготвени неговите внатрепартиски противници, заклучува Хохштетер.
