Што е скимо?
Скијачко планинарење кое ги комбинира ригорозноста на искачувањето на снежна планина на скии, со брзината и техничката вештина.
Тоа е спорт во развој, со натпревари што се одржуваат претежно низ цела Европа. Се состои од искачување и спуштање.
Иако потребата за навигација по снежни, ридести терени постои уште од праисторијата, а рекреативното скијање во дивината почнало да добива на популарност во 19 век, првото независно правно управно тело кое го надгледува скимото е Меѓународната федерација за скијачко планинарење, основана во 2007 година.
Како изгледа овој нов олимписки спорт?
Прво нешто што треба да се знае: скимо е трка. Значи во основа треба да биде лесно за следење, со многу можности за драма. Без субјективно оценување и збунувачки резултати. Без осамени темпирани трчања што можат да бидат здодевни за публиката, како во алпското скијање и брзото лизгање на долги патеки.
На Олимписките игри ќе има три скимо настани. На 19 февруари, скијачкиот центар Стелвио во Бормио ќе биде домаќин на натпреварите во спринт за мажи и жени.
Секое поле се состои од 18 спортисти, кои се натпреваруваат меѓусебно во три трки од по шест: првите три спортисти од секоја трка, плус трите најбрзи натпреварувачи кои не се пласирале автоматски, продолжуваат во полуфиналето.
Во двете полуфиналиња, исто така составени од шест спортисти, првите двајца од секоја трка, плус двајцата најбрзи „среќни губитници“, стигнуваат до финалето кое се состои од шест натпреварувачи.
„Луѓето се борат за позиција“, вели Сара Куклер, раководител на спортот за САД Скимо. „Има многу удирање со лактите. Има многу агресивно скијање, дури и на угорница.“
Спринтерите мора да се искачат по планината, а потоа да се вратат. Почнуваат носејќи скии со цврсти „кожи“ на дното за да спречат паѓање додека се искачуваат. Потоа, за дел од искачувањето, спортистите ги вадат скиите, ги ставаат на ранецот и продолжуваат пеш, па ги враќаат скиите за да го завршат искачувањето, кое е вкупно 230 стапки (70 метри).
Пред спуштањето, олимпијците влегуваат во одредена транзитна зона за да ги отстранат кожите од скиите и да ја средат опремата за спуштање. Ако скијачите се оддалечат премногу од зоната, се соочуваат со казна.
„Повеќето скијачи стигнуваат до врвот на планината и седнуваат, пијат чај и јадат некоја закуска. Десет минути подоцна, тие ги соблекуваат своите работи. Овие спортисти го прават ова хипоксично, за помалку од шест секунди, а потоа се тркаат надолу по ридот по одредена патека.“, објаснува Куклер
Скијачите мора да ги погодат портите при спуштањето за да избегнат понатамошни казни. Првиот до целта победува, а секоја спринтерска трка трае околу две и пол до три минути.
Мешаната штафета ќе се одржи на 21 февруари, односно на претпоследниот ден од Олимписките игри. Ќе учествуваат 12 екипи, од 12 земји, секоја со женски и машки натпреварувач. Трката е на подолга патека од спринтовите, со две искачувања и две спуштања.
Спортистот ги користи скиите со кожи цело време на првата делница нагоре, но само за дел од второто искачување. Секој член на штафетниот тим поминува два круга на патеката, по наизменичен редослед: жената ја започнува трката, а потоа го означува мажот за вториот круг. Потоа циклусот се повторува. Мешаната штафета трае околу половина час.
Кои се фаворити?
Куклер вели дека спортистите од Франција, Швајцарија и Шпанија се оние на кои треба да се обрне внимание. На женската спринтерска страна, Емили Хароп од Франција е една од главните фаворити, а Маријана Фатон од Швајцарија е актуелен светски шампион.
Ориол Кардона Кол од Шпанија, Тибо Анселмет од Франција и Џон Кистлер од Швајцарија се фаворити во машката трка. Хароп и Анселмет се здружија за да ја освојат мешаната штафета на светското првенство во март.
