Историчарот на културата, Томас Лакер, својата нова книга „Кучешкиот поглед: визуелна историја“ ја започнува уште од праисторијата, со пештерата Шове, каде што, иако на ѕидовите нема прикажани кучиња, во земјата се пронајдени траги од човечки и кучешки стапала едно до друго. Тој момент на заедничко гледање и восхит сугерира рана врска меѓу човекот и кучето – таква што подоцна ќе стане клучна и во уметноста.
Според Лакер, кучето е првото животно што живеело заедно со човекот, и токму затоа се наоѓа на границата меѓу природата и културата. Оваа двојна улога му овозможува да има симболичка тежина во сликарството. Дури и кога изгледа како спореден детал, неговото присуство додава нови значења. Така, кај Жорж Сера или кај Питер Бројгел постариот, кучињата не се случајни – тие го прошируваат значењето на сцената.
Лакер особено се задржува на моментите кога кучето „гледа“. Понекогаш гледа во самата сцена, како да се обидува да разбере што се случува; другпат гледа директно кон нас, како да нè прашува: „Го гледаш ли ова?“ Овој втор случај е особено впечатлив.
Еден од најсилните примери е кучето во Лас Менинас (Малите дворски дами) од Диего Веласкез. Додека околу него се одвива сложена сцена на дворски живот, кучето лежи мирно и гледа кон гледачот со некаков рамнодушен, речиси ироничен израз – како да нè потсетува дека, и покрај сите визуелни трикови, постои и поедноставна перспектива.
Интересно е што токму овој детал го забележал Пикасо, кој во 1957 година создал серија интерпретации на ова дело. Во нив, големото куче го заменил со своето мало кученце Ламп, кое во кубистичкиот свет изгледа речиси комично, но истовремено предизвикувачки гледа кон нас, како да бара да ја разбереме хаотичната сцена.
На крајот, Лакер убедливо покажува дека кучињата во уметноста служат како некаков „влез“ за гледачот. Со тоа, уметникот му дава простор и на „обичниот“ гледач – оној што не мора да биде возвишен, туку едноставно човечки. Иако понекогаш ваквите детали биле и контроверзни – како кога Веронезе бил обвинет за богохулие затоа што вклучил куче во религиозна сцена – тие сепак останале дел од уметничкиот израз.
