Светското првенство во фудбал отсекогаш било повеќе од спортски настан – тоа било и средство преку кое државите ја градат својата национална слика, го зацврстуваат идентитетот и се претставуваат пред светот. Од првото првенство во Уругвај во 1930 година, па сè до поновите турнири во Русија и Катар, Мундијалот служел како политичка и културна сцена на која земјите покажуваат какви сакаат да бидат видени.
Еден таков пример е оној на Уругвај. Оваа земја била домаќин и победник на првото Светско првенство во 1930 година, но зад тој успех стоела внимателна дипломатска стратегија. Во 1920-тите, уругвајскиот министер за надворешни работи, кој истовремено бил поврзан и со една од двете ривалски фудбалски федерации во земјата, работел за Уругвај да добие легитимитет во меѓународниот фудбал преку приклучување кон ФИФА. Во исто време, еден дипломат во Швајцарија ја пријавил репрезентацијата за Олимписките игри во Париз во 1924 година, иако никој дома не очекувал таков чекор ниту знаел како ќе се финансира патувањето. Дури еден федерациски функционер морал да ја стави сопствената куќа под хипотека за да се обезбедат средства.
Откако стигнале во Европа, уругвајските фудбалери брзо го привлекле вниманието. Со својата техничка, организирана и атрактивна игра, прво во пријателските натпревари во Шпанија, а потоа и на Олимписките игри, тие станале вистинска сензација. Освоиле златен медал, а нивниот успех бил доживеан како национален триумф. Уругвајскиот печат тврдел дека репрезентацијата направила повеќе за меѓународниот углед на државата отколку илјадници долари потрошени на пропаганда.
Кога играчите се вратиле дома, бил прогласен национален празник. Се известувало дека тие покажале дека Уругвај е „цивилизирана нација“, способна да извезува не само месо, туку и култура. Овој успех ја зацврстил идејата за уругвајската посебност и модерност, како и либералните вредности на тогашниот политички систем.
Уругвај повторно освоил олимписко злато во 1928 година, а кога станало јасно дека фудбалот треба да има свое посебно светско натпреварување, независно од Олимпијадата, земјата активно се кандидирала за домаќин. Првиот Светски куп бил одржан токму во годината кога се одбележувале сто години од уругвајскиот устав, што било искористено како силен симбол на државноста. За таа пригода бил изграден и големиот стадион „Сентенарио“, а Уругвај ја освоил титулата победувајќи ја Аргентина со 4:2 во финалето.
Само четири години подоцна, Италија го презела овој модел, но во многу поагресивна политичка форма. Во 1934 година, Бенито Мусолини го искористил Светското првенство како средство за промоција на фашистичкиот режим. За него, турнирот бил начин да ја покаже силата на Италија и преку организацијата и преку победата.
Италија победила, иако не без контроверзии, а фашистичката пропаганда го претставила успехот како доказ за моралната и „машка“ сила на нацијата. Но можеби уште поважно било самото домаќинство. Мусолини инвестирал во изградба на нови стадиони, субвенционирал патувања за навивачите, организирал радио-преноси низ Европа и промовирал официјални производи со фашистички симболи. Странските посетители биле импресионирани од организацијата, а италијанските медиуми тоа го претставиле како доказ дека „нова Италија“ е модерна, дисциплинирана и силна држава.
Така уште во првите две светски првенства бил поставен моделот што ќе продолжи и понатаму: секое Светско првенство е и политичка порака. Тоа може да биде израз на здрава национална гордост, како во случајот на Уругвај, но може да биде и средство за идеолошка манипулација, како во фашистичка Италија.
Истото се гледа и во поновата историја – Русија во 2018 година и Катар во 2022 година исто така го користеа Мундијалот за градење меѓународен имиџ и за претставување на својата држава пред светот. Светското првенство, значи, не е само натпревар за трофеј, туку и борба за престиж, идентитет и глобално влијание.
