Кога папата Лав 14-ти неодамна го објави своето прво енциклично писмо „Magnifica Humanitas“, малкумина беа изненадени што во него се повикува на светци и претходни папи. Она што привлече особено внимание, сепак, беше спомнувањето на Толкин и неговото најпознато дело „Господарот на прстените“, чија литература ретко се појавува во официјални ватикански документи.
Главната тема на писмото е заштитата на човечкото достоинство во ерата на вештачката интелигенција. Продолжувајќи ги размислувањата на својот претходник, папата предупредува на опасностите од технократскиот начин на размислување, во кој луѓето и природата ризикуваат да бидат сведени на алатки за продуктивност и ефикасност. Како и претходно, развојот на вештачката интелигенција го споредува со индустриската револуција — период кога технолошките промени длабоко ги преобликувале општествата и односите на моќ.
Писмото дополнително ја зацврстува репутацијата на папата како внимателен и скептичен набљудувач на развојот на вештачката интелигенција. Но токму повикувањето на Толкин предизвика најмногу коментари, особено поради тоа што дел од влијателните технолошки милијардери со години ги користат симболите од Средната Земја на начин што многу љубители на Толкин го сметаат за погрешен (за ова види претходно во „Зошто Толкин го сакаат и од левицата и од десницата“).
Папата цитира зборови на Гандалф, кој вели дека не е наша задача да го контролираме целиот тек на светот, туку да направиме што можеме во времето што ни е дадено и да се бориме против злото што го познаваме. Пораката е јасна: човечката одговорност и солидарност се поважни од стремежот кон апсолутна моќ.
Ова стои во остар контраст со начинот на кој некои технолошки лидери го читаат Толкин. Питер Тил, на пример, го именувал својот технолошки гигант „Палантир“ по магичниот предмет што во романите служи за набљудување и контрола, а често користи и други симболи поврзани со моќта и доминацијата. Критичарите сметаат дека токму ова покажува колку лесно може да се занемари централната порака на Толкин — дека желбата за целосна контрола неизбежно води кон расипување (а има и такви кои тврдат дека писмото на папата е директно насочено кон Тил).
И Илон Маск повеќепати ги толкувал делата на Толкин низ современи политички теми, вклучувајќи миграции и безбедност, но неговите интерпретации често биле оспорувани од познавачите на авторот. Истражувачите на Толкин потсетуваат дека неговото творештво било обликувано од ужасите на Првата светска војна, индустријализацијата и уништувањето на природата — теми што повеќе предупредуваат против неконтролирана моќ отколку што ја оправдуваат.
Во таа смисла, цитирањето на Гандалф во документ што предупредува на прекумерна концентрација на богатство, технологија и влијание може да се прочита како суптилна, но силна порака. Без разлика дали била намерна провокација или не, пораката на папата изгледа едноставна: технолошкиот напредок има вредност само ако остане во служба на човекот, а не обратно.
