Зошто италијанските фашисти биле опседнати со самураите?

На прв поглед, италијанскиот фашизам и јапонските самураи немаат многу заедничко. Но, токму во периодот кога национализмот и милитаризмот добиваат замав во Европа и Јапонија, италијанските десничарски интелектуалци почнале да гледаат во самурајот идеализиран модел на чест, дисциплина, пожртвуваност и подготвеност за смрт.

Една од највлијателните книги за создавањето на сликата за Јапонија во Италија на почетокот на 20 век била „Бушидо: душата на Јапонија“, објавена во 1900 година од јапонскиот дипломат Нитобе Иназо. Нитобе, кој бил поддржувач на јапонската колонизација на Кореја, ја напишал книгата на англиски, токму за западната публика. Во неа самураите ги претставил како јапонска верзија на европските витези – луѓе водени од чест, храброст и лојалност.

Ваквата слика особено добила на значење по Руско-јапонската војна од 1904–1905 година. Европските новинари често ги претставувале јапонските војници како современи самураи, дисциплинирани и подготвени на саможртва. За дел од младите италијански националисти тоа било особено привлечно. И Италија, како и Јапонија, сакала да ја надмине својата релативно маргинална геополитичка положба, да се модернизира и да се претвори во империјална сила.

Првата светска војна дополнително го засилила интересот за оваа слика. Дел од италијанската десница во војната гледала можност за обновување на милитаристичкиот национализам, а самурајот се вклопувал совршено во идејата за воин кој ја става честа и колективот над сопствениот живот.

Еден од оние што особено се интересирале за јапонската воена култура бил Бартоломео Балби, кој ја превел „Бушидо“, како и други јапонски книги. Особено го привлекувала идејата за чесната смрт и ритуалното самоубиство. Јапонското сепуку го споредувал со приказната за римскиот војник Марко Курциј, кој, според легендата, со коњот се фрлил во бездна за да го спаси Рим од пропаст. Така, јапонската традиција можела да се вклопи во веќе постоечките римски митови што италијанските националисти ги користеле за да создадат сопствен идеал на жртвување за татковината.

Важна улога во поврзувањето на јапонскиот и италијанскиот национализам имал и Шимои Харукити, јапонски писател кој потекнувал од самурајско семејство, а во 1915 година се преселил во Италија. Тој го претставувал фашизмот како духовно движење сродно со бушидо, кодексот на идеализираните самурајски вредности.

Во еден прилично необичен случај, Шимои помогнал да се организира покана од јапонската компанија за безалкохолни пијалаци Калпис до Мусолини да испрати „инспиративна порака“ до јапонската младина. Мусолини во својот говор ги истакнал сличностите меѓу бушидото и фашизмот – како што ги разбирал тој.

Парадоксот е што во времето кога Европејците почнувале да го обожуваат самурајот, вистинската самурајска класа веќе била укината во Јапонија. По модернизацијата на земјата во 19 век, самураите исчезнале како општествена класа. Тоа им овозможило на италијанските фашисти, но и на други европски почитувачи на Јапонија, да изберат токму оние елементи од нивната претстава за самураите што им одговарале: чест, дисциплина, храброст, самоконтрола и подготвеност да се умре за колективот.

извор

23 септември 2026 - 18:51