Човекот што ја преживеа Нијагара – но не и кората од портокал

Приказната за Боби Лич е парадокс на модерното време: еден човек што ја надживеал силата на Нијагарините водопади, инженерските ризици и човечката смелост, но загинал од банална повреда во свет без антибиотици. Таа нè потсетува дека историјата не ја одредуваат само големите подвизи, туку и кревкоста на секојдневниот живот.

Во јули 1911 година, тогаш 53-годишниот британски авантурист Боби Лич влегол во „појачано“ челично буре и се пуштил низ Нијагарините водопади. Падот од речиси 52 метри, со разорен притисок и вртложни струи во подножјето, значел речиси сигурна смрт. Само една личност пред него – Американката Ени Едсон Тејлор во 1901 година – успеала да преживее ваков подвиг.

И Лич преживеал, но не поминал без последици. Се здобил со скршени колена и фрактура на вилицата и со месеци закрепнувал во болница. Неговото буре било специјално конструирано од челик, обложено со перничиња и механизам за стабилизација – спој на инженерство, смелост и, во случајов, огромна доза среќа.

Во годините што следеле, тој патувал со бурето низ Британија и прекуокеанските земји, држејќи предавања и раскажувајќи за своето искуство. Подвигот го претворил во славна личност од ерата на панаѓурите, вариетеата и сензационалните настапи. Подоцна, во 1920 година, се обидел да ги мине и опасните вртлози на Нијагарините вртлози, но таму бил сериозно повреден и морал повторно да се лекува.

Иронијата на неговиот живот настапила петнаесет години по историскиот скок.

Во 1926 година, додека бил на турнеја во Нов Зеланд, Лич наводно се лизнал на кора од портокал на улица. Од падот ја скршил ногата. Денес тоа би било рутинска повреда. Но во дваесеттите години на 20 век, пред откривањето и масовната употреба на антибиотици, инфекциите биле смртоносна закана. Кај Лич се развила гангрена. Лекарите биле принудени да му ја ампутираат ногата, но компликациите продолжиле. Неколку недели подоцна, починал.

Приказната звучи речиси како црн хумор на историјата: човек што преживеал една од најопасните природни сили на светот, бил победен од обично лизгање на тротоар. Но таа илустрира нешто суштинско за почетокот на 20 век. Во време кога медицината сè уште немала антибиотици (пеницилинот ќе биде откриен дури во 1928 година), секојдневните повреди биле далеку поопасни од спектакуларните авантури. Смелите трикови носеле слава, но баналните несреќи носеле смрт.

12 февруари 2026 - 14:17