Во времето кога се појавиле книгите од серијата „Господарот на прстените“ на Џ. Р. Р. Толкин, во средината на 1950-тите, реакциите биле поделени. Дел од критичарите биле воодушевени од богатата фантазија и необичниот свет што го создал авторот, додека други сметале дека книгите се претерано долги, старомодни и литературно слаби. И покрај тоа, делото подоцна станало едно од највлијателните во жанрот на епската фантастика.
Некои критичари веднаш забележале дека Толкин создава нешто сосема поинакво од современата литература. Рецензентот Ричард Хјуз напишал дека „Господарот на прстените“ речиси нема споредба по ширината на имагинацијата. Шкотската писателка Наоми Мичисон го споредила Толкин со средновековниот автор Томас Малори, познат по легендите за кралот Артур. Таквите споредби не биле случајни, бидејќи Толкин бил професор по англиска книжевност на Оксфорд и длабоко инспириран од старите митови и епови.
Познатиот поет В. Х. Оден исто така го пофалил Толкин, велејќи дека никој претходно не создал толку детално замислен свет и историја. Сепак, Оден не бил воодушевен од поезијата во книгите, а тоа го искористиле други критичари за остар напад врз Толкин. Во својата рецензија од 1956 година, извесен Едмунд Вилсон напишал дека прозата и стиховите на Толкин звучат „аматерски и професорски сувопарно“.
Истото мислење подоцна го делел и дел од жирито за Нобеловата награда за литература. Во 1961 година, Толкин бил разгледуван како можен кандидат, но бил одбиен. Членот на жирито Андерс Естерлинг оценил дека неговата проза не достигнува „највисок квалитет на раскажување“. Ова било откриено децении подоцна, кога шведскиот новинар Андреас Екстром ги истражувал архивите на Нобеловата награда, кои стануваат достапни по 50 години.
Таа година, покрај Толкин, биле разгледувани и други големи имиња како Роберт Фрост, Греам Грин и Е. М. Форстер, но наградата на крајот ја добил југословенскиот писател Иво Андриќ.
Голем поддржувач на Толкин бил неговиот близок пријател К. С. Луис, авторот на „Хрониките на Нарнија“. Луис уште од објавувањето на „Хобит“ ветил дека ќе направи сè што може за книгите на Толкин да ја добијат заслужената почит. Тој постојано им одговарал на критичарите и пишувал есеи во одбрана на трилогијата.
Луис сметал дека долгите описи и деталниот стил на Толкин не се недостаток, туку неопходен дел од создавањето на еден толку сложен свет. Тој ги охрабрувал читателите да им дадат време на книгите, верувајќи дека нивната вистинска вредност се открива при повторно читање. Според него, делото толку силно влијае врз читателот што по него човек „не останува ист“.
Иако Толкин никогаш не добил Нобелова награда и долго време бил потценуван од дел од книжевната критика, неговите книги со текот на времето станале темел на модерната епска фантастика. Денес „Господарот на прстените“ се смета за едно од најзначајните литературни дела на 20 век, а светот на Средната Земја останува мерило според кое се споредуваат сите други фантастични приказни.
