На старите светот останува

Првпат во историјата, во светот има повеќе луѓе постари од 65 години отколку деца на возраст под 5 години. Оваа демографска инверзија ќе продолжи да се продлабочува со децении поради глобалниот пад на наталитетот и зголемениот просечен животен век. Европа останува најстариот континент, но и бројот на Африканци над 65 години ќе се зголеми за четири пати до 2060 година.

Во нов извештај за глобалното население, американското Биро за попис објаснува дека најмладите од „бејби-бум“ генерацијата веќе се на возраст за пензија, а постарите уште повеќе ќе го променат балансот.

Луѓето на возраст од 65 години и постари сочинуваа околу 10,5 отсто од светското население во 2025 година, односно приближно 852 милиони луѓе од вкупното светско население од 8,13 милијарди. Таа бројка речиси ќе се удвои до 2060 година, достигнувајќи близу 2 милијарди луѓе, или 19,6% од светското население, се наведува во извештајот.

Во меѓувреме, бројот на деца на возраст под 5 години остана главно непроменет, бидејќи стапките на наталитет продолжуваат да опаѓаат во поголемиот дел од светот.

Истражувачите утврдија дека повеќе од 71% од светското население сега живее во земји каде што стапките на наталитет се под нивото на одржување на популацијата - приближно 2,1 дете по жена - што претставува значителен пораст во споредба со 45% во 2013 година.

Европа останува најстариот регион во светот, но најголемата промена во однос на стареењето се случува на друго место. Се предвидува дека азиското население на возраст од 65 и повеќе години драстично ќе се зголеми од 487 милиони на 1,24 милијарди во периодот од 2025 до 2060 година – што претставува околу две третини од глобалниот пораст.

Африка останува убедливо најмладиот регион, но се предвидува дека нејзиното постаро население ќе се зголеми повеќе од четирикратно - од 60 милиони на 249 милиони - и до 2060 година ќе ја надмине Европа, која ќе има 214 милиони луѓе постари од 65 години.

Зголемениот процент на постари лица во една нација не мора нужно да претставува катастрофа, забележува Ендрју Скот, еден од авторите на извештајот. Тој укажува дека превентивната здравствена заштита, подолгиот работен век и работните места прилагодени за постари лица би можеле да го претворат подолгиот животен век во години на подобро здравје и поголема економска активност.

Подолгиот животен век е едно од големите достигнувања на минатиот век: помалку смртни случаи на доенчиња и средна возраст, како и поголем број луѓе кои доживуваат длабока старост. Постарите луѓе поретко вршат кривични дела, а многумина можат да останат дел од работната сила, да помогнат во пополнувањето на недостигот од работна сила и да придонесат преку грижа за другите и волонтирање, се истакнува во извештајот.

5 септември 2026 - 12:04