Неколку илјади Албанци излегоа на улиците на Тирана, блокирајќи го сообраќајот и скандирајќи „Албанија не е на продажба“. Нивната непосредна цел беше премиерот Еди Рама. Причината е развојот на одморалиште од 1,4 милијарди долари на островот Сазан, појас од 1.400 хектари на устието на заливот Валона, кој до неодамна беше тајна воена зона исполнета со 3.600 нуклеарни бункери и половина век стара советска база на подморници.
Специјалното обвинителство на Албанија против корупција и организиран криминал (SPAK) отвори истрага како е променет заштитениот статус и дали промените во регулативата биле законски. Рама го бранеше проектот како централен за туристичките амбиции на земјата. Албанскиот печат отворено прашува дали островот се подготвува да биде „дупка за милијардери“.
Американскиот инвеститор е фирмата Atlantic Incubation Partners LLC, поврзана со компанијата за приватен капитал на Џаред Кушнер, Affinity Partners. Кушнер изјави за All-In Podcast дека го открил островот додека бил на одмор на јахтата на неговиот пријател Натаниел Ротшилд и дека подоцна се сретнал приватно со Еди Рама на истата јахта за да почне разговори. Главен инвеститор на Affinity Partners е Саудискиот фонд за јавни инвестиции, кој му префрли на Кушнер 2 милијарди долари во 2021 година и покрај приговорите на сопствениот комитет за проверка. Документираната социјална мрежа на Нат Ротшилд - луѓето со кои тој соработувал, се тужел, пловел и бил фотографиран во последните две децении - се преклопува со социјалната мрежа што ја водеше Џефри Епстин.
Сазан е различен од кое било друго парче земја што моментално се продава на туристи во Медитеранот. Франс 24 во 2015 година објави дека под боровите и смоквите лежат околу 3.600 единечни бункери и километри тунели и подземни објекти, вклучувајќи кино, училиште и болница“. Во поголемиот дел од 20 век, островот бил строго забранет за цивили. Се отворил за ограничен туризам во 2015 година.
Во декември 2024 година, албанската влада го отворила островот за цивилен развој. AIP, преку кој настапува Кушнер беше означен како „стратешки инвеститор“, што овозможува забрзани дозволи и еколошка ревизии и пакет стимулации недостапни за обичните апликанти. Обемот на развој е огромен: 10.000 хотелски соби и вили низ островот и соседните крајбрежни области, реставрација и „адаптивна повторна употреба“ на воените структури од времето на Студената војна, марина, главен хотел управуван од „Аман Ризортс“ и периметар што ќе вклучува делови од лагуната Вјоса-Нарта, еколошки заштитено мочуриште кое служи како попатна станица за преселните фламинга и дом за морски фоки и морски желки.
Во строга правна смисла Сазан останува суверена албанска територија. Се преговара за долгорочна концесија со вонредни привилегии на земјиште кое претходно беше класифицирано како заштитено и стратешко.
Сазан е материјално поголем од Литл Сент Џејмс – приватниот остров на Џефри Епстин, кој го користел за она за што го користел затоа што нудел приватност: вода како ров, оддалеченост од органите за спроведување на законот, без љубопитни соседи, без евиденција за тоа кој дошол или си заминал. Сазан веќе има подземна инфраструктура што секој инвеститор што бара приватност инаку би морал да ја изгради од нула и со големи трошоци. И го развива фирма чиј главен инвеститор е суверен со документирана историја на користење на своите пари за купување молк - за убиството на Џамал Кашоги, за финансирањето на екстремизмот и за долг список на други прашања.
На крајот, не е важно дали Џаред Кушнер му бил пријател на Џефри Епстин, но важно е дека ја наследил инфраструктурата и има експлицитна поддршка од истите суверени од Заливот. Мрежата си нашла наследник, а следниот остров е поголем, пишува Том Елиот.
