Вести › Набрзинка

Макрон: Европската војска тргна кон Гренланд

15 јануари 2026

Помпезната изјава Макрон ја даде додека САД и Данска преговараат за иднината и безбедноста на Гренланд.
„Нашата војска тргна кон Гренланд“ засега се состои од: 1 британски офицер и 2 норвешки војници, но до крајот на денот треба да пристигнат уште 13 извидници од Германија и 15 од Франција.
„Доколку суверенитетот на една европска земја и нејзините сојузници биде загрозен, последиците би биле без преседан“, изјави францускиот претседател Емануел Макрон на состанокот на кабинетот. (Србија: Да, а?)
„Сè помалку од контрола врз Гренланд не доаѓа предвид“, е последната позиција на Трамп. За Данска ваква опција е неприфатлива. „Од денеска ќе има проширено воено присуство во и околу Гренланд, во тесна соработка со НАТО“, објави Министерството во Копенхаген, најавувајќи повеќе авиони, бродови и војници.
Британија ја дели загриженоста на Трамп за безбедноста на северот. „Ова е дел од напорите на НАТО... Ги засилуваме мерките за да се одврати руската агресија и кинеската активност“, изјави претставник на британската влада.
Трамп тврди дека ако САД немаат контрола врз Гренланд, таа наскоро ќе ја имаат Русија и Кина. „Нема да дозволиме Русија или Кина да ни бидат комшии“, изјави Трамп.

извор

Иран ќе наплаќа „осигурување“ за премин на Ормускиот проток

18 мај 2026

Иран формира нова дигитална платформа за осигурување „Ормуз сејф“, како ново владино тело за управување со бродскиот сообраќај низ Ормускиот проток. Платформата ќе се потпира на плаќања со криптовалути.
Според планот на Министерството за економија, управувањето со теснецот преку рамка за осигурување би овозможило издавање на разни полиси за поморско осигурување, како и сертификати за финансиска одговорност, наместо да се наплаќа „патарина“. При идеални околности, ова би можело да генерира до 10 милијарди долари приходи за Техеран.
Планот ќе почне со осигурување кое покрива инспекција, задржување и конфискација на бродови. Штетата од воени напади нема да биде покриена.
„Овој модел би бил прифатлив за другите земји во мирно време, а сепак би му дозволил на Иран да врши контрола врз теснецот“, објави државната новинска агенција Фарс.

извор

Путин им нуди руски пасоши на жителите од регионот отцепен од Молдавија

18 мај 2026

Молдавските лидери ја осудија како „закана“ одлуката на Владимир Путин да го поедностави процесот на давање руско државјанство на жителите на регионот Придњестровие, кој се отцепи од Молдавија пред 36 години.
Една половина од жителите на Придњестровие веќе имаат руско државјанство. Декретот на Путин објавен во петокот им овозможува на уште 350.000 луѓе да добијат руски пасоши без да го исполнат условот за постојан престој во Русија.
„Ова е начин повторно да ни се закануваат, бидејќи на Русија не ѝ се допаѓаат нашите акции за реинтеграција. Веројатно им требаат повеќе луѓе за да испратат во војната во Украина“, изјави молдавската претседателка Маја Санду.
Рускиот амбасадор во Кишињев, Олег Озеров, изјави дека потегот е од хуманитарни причини, во согласност со меѓународното право, поради „зголемениот притисок“ од Молдавија врз Русите. Тој ги оцени реакциите како „лицемерие“, бидејќи Молдавија им дозволува на нејзини граѓани да добиваат романски пасоши.
Придњестровие се отцепи во 1990 година, кога Молдавија сè уште беше советска република. По двегодишен судир со повеќе од 1.000 жртви, двете страни се во мир, заштитуван од контингент од 1.500 руски војници. Регионот има свои политички институции - парламент, војска, полиција и поштенски систем.

извор