Вести › Набрзинка

Отворено писмо од иранскиот претседател до американскиот народ

2 април 2026

Иран – по самото свое име, карактер и идентитет – е една од најстарите континуирани цивилизации во историјата на човештвото. И покрај своите историски и географски предности во различни периоди, Иран никогаш во својата современа историја не избрал пат на агресија, експанзија, колонијализам или доминација. Дури и по окупации, инвазии и долготраен притисок од глобалните сили – и покрај воената надмоќ над многу соседи – Иран никогаш не започнал војна. Но секогаш решително и храбро се бранел од напаѓачите.
Претставувањето на Иран како закана не одговара ниту на историјата ниту на реалноста. Тоа е производ на политички и економски интереси – создавање непријател за оправдување на притисок, воена доминација и контрола врз пазарите.
Кое е вистинското оправдување за оваа војна? Дали Иран претставуваше реална закана? Дали убивањето деца и уништувањето цивилни објекти служи на нешто друго освен на нарушување на угледот на САД? Иран преговараше и ги исполни своите обврски. Одлуката за ескалација и напади беше на американската влада. Нападите врз инфраструктурата се воено злосторство со последици што создаваат нестабилност и долгорочни тензии. Тоа не е сила, туку стратегиска слабост.
Дали „Америка на прво место“ навистина е приоритет? Ве повикувам да погледнете надвор од пропагандата. Разговарајте со луѓе кои биле во Иран. Погледнете ги иранските научници и професионалци ширум светот, го пренесува Антропол писмото на Масуд Пезешкијан.

извор

Путин им нуди руски пасоши на жителите од регионот отцепен од Молдавија

18 мај 2026

Молдавските лидери ја осудија како „закана“ одлуката на Владимир Путин да го поедностави процесот на давање руско државјанство на жителите на регионот Придњестровие, кој се отцепи од Молдавија пред 36 години.
Една половина од жителите на Придњестровие веќе имаат руско државјанство. Декретот на Путин објавен во петокот им овозможува на уште 350.000 луѓе да добијат руски пасоши без да го исполнат условот за постојан престој во Русија.
„Ова е начин повторно да ни се закануваат, бидејќи на Русија не ѝ се допаѓаат нашите акции за реинтеграција. Веројатно им требаат повеќе луѓе за да испратат во војната во Украина“, изјави молдавската претседателка Маја Санду.
Рускиот амбасадор во Кишињев, Олег Озеров, изјави дека потегот е од хуманитарни причини, во согласност со меѓународното право, поради „зголемениот притисок“ од Молдавија врз Русите. Тој ги оцени реакциите како „лицемерие“, бидејќи Молдавија им дозволува на нејзини граѓани да добиваат романски пасоши.
Придњестровие се отцепи во 1990 година, кога Молдавија сè уште беше советска република. По двегодишен судир со повеќе од 1.000 жртви, двете страни се во мир, заштитуван од контингент од 1.500 руски војници. Регионот има свои политички институции - парламент, војска, полиција и поштенски систем.

извор

Американците платиле 45 милијарди долари повеќе за гориво поради војната во Иран

18 мај 2026

Американците кумулативно потрошиле околу 45 милијарди долари повеќе на бензин и дизел за време на војната со Иран отколку во истиот период пред една година, според анализата на податоците за цените.
Ако цените на бензинот останат близу до сегашните нивоа до крајот на 2026 година, JPMorgan проценува дека Американците ќе издвојат 172 милијарди долари повеќе отколку минатата година.
Само во текот на март, американските авиокомпании потрошиле речиси 1,3 милијарди долари повеќе за керозин отколку во истиот месец лани, според Министерството за транспорт.
Економистите веруваат дека поголемите поврати на даноци оваа година им помогнале на многу Американци да ги пребродат раните фази од шокот. „Враќањата драматично ќе се намалат во мај, оставајќи ги потрошувачите повеќе изложени на порастот на трошоците за гориво“, оцени Оливер Ален, виш американски економист во Pantheon Macroeconomics.
Поскапувањето на горивото најсилно ги погодува потрошувачите со ниски и средни приходи, покажуваат анализите. Трендот се поврзува со падот на политичкиот рејтинг на претседателот Доналд Трамп, кој води кампања за преполовување на трошоците за енергија на Американците.

извор