Вести › Набрзинка

ЦЕРН безбедно возеше антиматерија во камион

24 март 2026

92 антипротони денеска без какви било инциденти биле транспортирани со камион четири часа во кругот на Европската организација за нуклеарни истражувања (ЦЕРН) во Женева. Успехот на ризичниот експеримент отвора можност за транспортирање антиматерија до лаборатории во кои може детално да се проучуваат честичките.
Антипротоните (негативно наелектризирани протони) со вкупна маса нешто поголема од сто атоми на водород, биле поставени во огромен контејнер од 1.000 килограми со супермагнети разладени до минус 269 Целзиусови степени, кои овозможувале товарот да лебди во вакуум. При случаен допир на антиматерија со материја честичките се уништуваат, ослободувајќи огромна енергија. Ризикот од експлозија при транспортот бил низок поради малата маса на антиматеријата.
„Контејнерот ги издржа сите критични моменти – промена на брзината и правецот, тргнување и кочење... Но, работата не е завршена. Контејнерот може да ги задржи антипротоните четири часа, а до Дизелдорф има многу повеќе возење“, изјави претставничката на ЦЕРН, Софи Тесаури.
Планот е првиот транспорт од „фабриката“ за антиматериски честички во Женева да биде до супермодерната лабораторија на Универзитетот „Хајнрих Хајне“ во Дизелдорф, каде што мерењата се сто пати попрецизни од било кое досега на ЦЕРН. Од Женева до Дизелдорф има речиси 800 километри.
Долгорочната цел е да се реши една од најголемите мистерии на физиката: Зошто има огромен вишок на материја во универзумот, а материјата речиси целосно исчезнала? При Големата експлозија, веројатно биле создадени приближно еднакви количини на материја и антиматерија.

извор

Трет смртен случај од западнонилска треска, шестмина се во критична состојба

17 август 2026

Викендот починал пациент со западнонилска треска, со што вкупната бројка на смртни случаи во земјава се искачи на 3. Станува збор за 61-годишен пациент кој имал придружни сериозни заболувања и е од едно од погодените места.
Лабораториски се потврдени 35 случаи со вирусот, а уште тројца суспектни се во процес на дијагностицирање.
Овие шестмина кои се во критична состојба и се лекуваат во Одделот за интензивна нега се на возраст над 60, најмладиот пациент кој е хоспитализиран е 25-годишен, но е во стабилна здравствена состојба.
„Инкубацијата на вирусот е 3 до 14 дена. Сите пациенти се со епидемиолошка анкета и се лоцира дали патувале во странство, дали патувале надвор од местото на живеење внатре во земјата, и каде се движеле. Има луѓе со урбани адреси, но имале и викендичка, и најверојатно во тој период престојувале на овие места, така што во основа сите мерки се насочуваат таму каде што е најверојатното место на заразување. Една од мерките е лична заштита од убоди од комарци, и отстранување на застоена вода во дворови или непосредна околина. Општините каде што е прогласена епидемија сите ќе добијат и СМС пораки со насоки за постапување изработени од Институтот за јавно здравје кои веќе се комуницираат“, кажал министерот Клековски.
За луѓето не постои вакцина, за коњите има (Википедија).