Во каква и средина да си растен, должност ти е да пораснеш во пристоен човек

Околината во која растеме остава трага врз начинот на кој комуницираме, ги доживуваме односите и реагираме во тешки ситуации. Некои од тие обрасци ги задржуваме па и свесно ги нарекуваме „карактер“. Или „таков сум.“  Или едноставно „што да правам, така сум воспитан/а“. Но, доаѓа момент кога начинот на кој сме воспитани престанува да биде објаснување и станува нешто што може и треба да се преиспита.

Ако никој не те научил како да разговараш за проблемите, тоа не значи дека не можеш да научиш. Ако во семејството не си видел здрава блискост и љубов, и тоа може да се научи. Ако тешките разговори секогаш се избегнувале, можно е како возрасен човек да треба свесно да научиш да ги водиш. А ако си пораснат во средина во која гневот бил речиси единствениот начин за изразување емоции, постојат и други начини.

Истото важи и за односот кон сам себе. Некои луѓе уште од детството учат дека треба да ги задоволуваат сите околу себе, да избегнуваат конфликти и да ги ставаат туѓите потреби пред своите. Тоа можеби некогаш било начин да се одржи мирот или да се добие чувство на сигурност, но, она што му помагало на детето да се снајде во својата средина не мора да значи дека му е потребно и на возрасниот човек.

Токму тука се прави разликата меѓу стареењето и созревањето. Да остариш е нешто што се случува само од себе. Да созрееш подразбира да ги погледнеш сопствените навики и реакции и да се запрашаш од каде доаѓаат и дали сè уште ти се потребни.

Понекогаш особини што ги сметаме за дел од нашиот карактер всушност се научени обрасци. Ако во детството било полесно да молчиш отколку да кажеш што мислиш, можеби и како возрасен ќе избегнуваш конфликти. Ако си научил дека љубовта се заслужува со постојано угодување, можеби ќе продолжиш да ги ставаш другите на прво место. Ако си научил дека ранливоста е опасна, можеби ќе ти биде тешко да побараш помош дури и кога ти е потребна.

Препознавањето на овие обрасци не значи дека треба да го игнорираме минатото или да им ја одземеме одговорноста на луѓето што нè повредиле. Но, во одреден момент станува важно да се направи разлика меѓу тоа зошто сме станале такви и дали сакаме да останеме такви.

Минатото може да објасни многу нешта во нашиот карактер, но не мора да биде нивната конечна верзија. Детството ги поставува првите правила според кои учиме да се снаоѓаме во светот, но подоцна, како возрасни, добиваме можност да ги преиспитаме тие правила, да задржиме некои и да промениме други.

Тоа е една од потешките, но и покорисни задачи на бивањето возрасен.

24 септември 2026 - 00:00