Вести › Набрзинка

Шпанија им дава државјанство на потомците на „шпанските борци“

4 ноември 2025

Шпанската влада им додели државјанство на 170 потомци на волонтери во Меѓународните бригади како признание за нивната борба против фашизмот за време на диктатурата на Франко.
Се смета дека имало околу 32.000 волонтери од целиот свет кои им се придружија на анти-фашистичките бригади.
Имало и околу 140 Македонци, меѓу кои Алексо Дамниевски-Бауман, Цветко Узуновски, Елисие Поповски, Кирил Ќамилов, Трајко Јордан Мисковиќ, Вера Ханем (единствената жена од Македонија, медицинска сестра во бригадите), Аголи Урфи Аки и други. (повеќе - тука)
65 од нив загинале во борбите против франкистите.
На церемонијата во Мадрид, шпанскиот премиер, Педро Санчез, изјави: „Ќе ни биде чест да ги наречеме сонародници. Повикуваме на одбрана на истата демократија како што тие ја бранеа во време кога таа е под закана низ целиот свет“.
Овој месец е 50-годишнината од смртта на Франциско Франко, чиј државен удар во јули 1936 година го предизвика тригодишниот конфликт во кој загинаа над 500.000 луѓе.

извор

САД ќе дозволат повисоки дози на зрачење од нуклеарните централи

3 јули 2026

Американските регулатори предложија разлабавување на стандардите за безбедност од зрачење на нуклеарните реактори за да се олесни и забрза изградбата на нови атомски централи.
Ќе се укине стандардот за заштита „Најниско разумно остварливо ниво“ ALARA, кој е линеарен и нема дефинирани прагови, врз основа на претпоставката дека „секоја доза на зрачење, без разлика колку е мала, носи ризици од развој на рак“. Придржувањето до стандардите ALARA е енормно скапо, зголемувајќи ја цената на изградбата и работа на реакторите за милијарди долари.
Операторите на нуклеарните централи ќе добијат поголема флексибилност да поставуваат прагови на дозволените дози на зрачење за работниците и околината, врз основа на специфичните околности и новите технологии.
Предложените измени се во согласност со наредбата на Доналд Трамп за четирикратно зголемување на американскиот капацитет за генерирање нуклеарна енергија од околу 100 гигавати во 2024 година на 400 гигавати во 2050 година.

извор

Заради пијани туристи, Сплит забранува ноќно продавање алкохол

3 јули 2026

Повраќање по улици, уринирање на јавни места, спиење по влезови, тепачки и гласно викање до раните утрински часови се неизбежен летен декор на популарните туристички дестинации како што е Сплит.
Градот ќе проба да стави крај на ова со забрана за продажба на алкохолни пијалоци во продавниците од 21 часот до 6 часот наутро.
Во јуни Брзата помош интервенирала во 50-тина случаи на алкохолизирани на јавни места, повеќе од нив млади туристи од странство.
„Ќе се изнакупуваат алкохол пред девет навечер,“ вели жител на градот кој не верува дека мерката ќе даде резултат.

извор