Вести › Набрзинка

САД и Иран повторно се запукаа, овојпат сериозно

8 јули 2026

По неколкунеделно затишје, американските сили ракетираа повеќе од 80 цели во Иран, на што Иранците одговорија со напади врз американски бази во Кувајт и во Бахреин.

Централната команда на САД објави дека ракетите биле одговор на иранските напади врз три комерцијални бродови во Ормускиот проток. Биле погодени ирански противвоздушни центри, крајбрежни радари, антибродски системи и над 60 брзи чамци на Револуционерната гарда.

САД претходно објавија дека повторно воведуваат блокада за ирански бродови и дека ја укинуваат привремената лиценца за извоз на иранска нафта.
Иран ги обвини САД за прекршување на примирјето и возврати со ракетни напади врз Кувајт, каде што има бази со американски трупи, и Бахреин, каде што е Командата на Петтата флота на САД. „Ерата на провокации и уцени заврши. Нема да потклекнеме“, изјави спикерот на парламентот, Мохамед Багер Галибаф.

Престрелката потврдува дека САД и Иран се поблизу до војна отколку до преговори за конечен мировен договор. Иран инсистира на правото на целосна контрола на сообраќајот низ Ормускиот проток, а Америка настојува да обезбеди слободен премин на бродови. Временската рамка од 60 дена за преговори за конечен договор завршува во август, а двете страни практично не ги ни почнале преговорите.

извор

Ле Пен може да се кандидира за претседателка на Франција

7 јули 2026

Француски апелациски суд ја потврди вината на Марин Ле Пен за злоупотреба на средства од ЕУ, но ѝ ја скрати забраната за извршување јавна функција од 5 години и ѝ остави можност да се кандидира на претседателските избори идната година.
Судот ѝ изрече 30 месеци условен затвор, кој веќе го отслужи, и 15 месеци носење електронска алка за следење, што може да ѝ направи сериозни логистички проблеми за време на предизборната кампања.
Судија дополнително ќе ги одреди часовите кога таа може да биде отсутна од својот дом и да ѝ го ограничи движењето. Ле Пен би можела да побара алката да ѝ биде отстранета по неколку месеци поради добро однесување.
Соочена со вакви ограничувања, на лидерката на француската десница ѝ останува самата да одлучи дали ќе се кандидира. Ако реши да се повлече, кандидат на десницата ќе биде нејзиниот заменик и политички наследник Жордан Бардела. И двајцата, според досегашните анкети, би освоиле најмногу гласови во првиот круг од изборите в година.

ЕДИТ: Ле Пен објави дека ќе се кандидира за претседател во 2027 година и дека ќе поднесе жалба до највисокиот француски суд против пресудата со која ѝ се наложува носење електронска алка на глуждот. „Вечерва, јас сум кандидат на претседателските избори“, изјави Ле Пен.

Казната за Ле Пен произлегува од обвиненијата дека функционери од нејзината партија Национален собир злоупотребиле средства од Европскиот парламент наменети за асистенти. Таа ги отфрла обвинувањата и тврди дека е жртва на политички прогон за да биде елиминирана од трката за претседател.

извор

Литванија ја укинува забраната за нуклеарно оружје

7 јули 2026

Литванија, поранешна советска република и сегашна членка на НАТО, ќе ја укине забраната за поставување нуклеарно оружје на нејзина територија за да се интегрира во западниот одбранбен систем за одвраќање на Русија.
„Геополитичката ситуација се влошува. Нашиот Устав беше напишан во време кога геополитичките околности беа сосема поинакви“, изјави претседателот Гитанас Науседа.
Набрзо потоа група од 50 литвански пратеници поднесоа предлог-амандман на Уставот за да ја овозможат промената на стратегиската определба. За да се усвои, неопходно е да добие поддршка од двотретинско мнозинство пратеници на две гласања во период од три месеци.
Парламентот на Финска во јуни изгласа целосна забрана на нуклеарно оружје за да се усогласи со политиката на одвраќање на НАТО, по приклучувањето кон Алијансата во 2023 година. Законот овозможува внесување, транспорт, чување или поседување нуклеарно оружје, доколку тоа го налага нејзината воена одбрана.

извор