Вести › Набрзинка

Данска го повика амбасадорот на САД откако Трамп назначи човек за Гренланд

22 декември 2025

Премиерите на Данска и Гренланд од американскиот претстедател Доналд Трамп побараа да ги почитува нивните граници откако овој начначи специјален пратеник за Гренланд, данска територија со широко самоуправување.
Џеф Лендри, гувернер на Аризона, откако беше назначен за специјален пратеник на Трамп за Гренлад рече дека му е чест служи на оваа волонтерска позиција „за да се направи Гренланд дел од САД“.
Данска и Гренланд оценија дека во прашање се фундаментални принципи.
„Додека го имаме кралството Данска кое се состои од Данска, Фарските Острови и Гренланд, не можеме да прифатиме дека постојат такви што го поткопуваат нашиот суверенитет,“ изјави шефот на данската дипломатија, Ларс Локе Расмунсен.
Гренланд има исклучително важна геостратешка позиција бидејќи лежи меѓу Северна Америка и Европа, на раскрсницата меѓу Арктичкиот Океан и Северниот Атлантик. Таа положба го прави клучен за воена безбедност, контрола на арктичките морски патишта и натпреварот за ресурси. Притоа е богат со минерални суровини (железна руда, цинк, олово, никел, злато, уран, ретки земјени елементи), како и со големи резерви на нафта, природен гас и слатка вода во форма на мраз.

извор

САД ќе дозволат повисоки дози на зрачење од нуклеарните централи

3 јули 2026

Американските регулатори предложија разлабавување на стандардите за безбедност од зрачење на нуклеарните реактори за да се олесни и забрза изградбата на нови атомски централи.
Ќе се укине стандардот за заштита „Најниско разумно остварливо ниво“ ALARA, кој е линеарен и нема дефинирани прагови, врз основа на претпоставката дека „секоја доза на зрачење, без разлика колку е мала, носи ризици од развој на рак“. Придржувањето до стандардите ALARA е енормно скапо, зголемувајќи ја цената на изградбата и работа на реакторите за милијарди долари.
Операторите на нуклеарните централи ќе добијат поголема флексибилност да поставуваат прагови на дозволените дози на зрачење за работниците и околината, врз основа на специфичните околности и новите технологии.
Предложените измени се во согласност со наредбата на Доналд Трамп за четирикратно зголемување на американскиот капацитет за генерирање нуклеарна енергија од околу 100 гигавати во 2024 година на 400 гигавати во 2050 година.

извор

Заради пијани туристи, Сплит забранува ноќно продавање алкохол

3 јули 2026

Повраќање по улици, уринирање на јавни места, спиење по влезови, тепачки и гласно викање до раните утрински часови се неизбежен летен декор на популарните туристички дестинации како што е Сплит.
Градот ќе проба да стави крај на ова со забрана за продажба на алкохолни пијалоци во продавниците од 21 часот до 6 часот наутро.
Во јуни Брзата помош интервенирала во 50-тина случаи на алкохолизирани на јавни места, повеќе од нив млади туристи од странство.
„Ќе се изнакупуваат алкохол пред девет навечер,“ вели жител на градот кој не верува дека мерката ќе даде резултат.

извор