Едно време, Драгослав Шекуларац се фалеше дека има два факултета, левата и десната нога. И еве нè веќе во неволја. Дали секој читател на овој текст знае кој и што бил Шекуларац - еден од најатрактивните фудбалери што некогаш ги имала оваа географска област?
Причината зошто го споменуваме не е само прашањето како таков талент би се вклопил во денешниот фудбал, каде што вештината со топката е само предуслов за кариера. Прашање е и како неговите способности би се справиле со топката со која се игра на тековното Светско првенство во фудбал во САД, Мексико и Канада.
Топката се вика Трионда поради трите земји домаќини, иако посоодветно име за неа би било триода, бидејќи е полна со електроника со само една намена - да ни покаже точно кој ја допрел и во кој дел од секундата и дали целиот нејзин обем ги преминал некои од линиите на теренот. Линиите, претпоставувам, сè уште се обележани со обичен вар.
Скриен во нејзината беспрекорна мембрана од само четири панели е сензор кој пулсира со фреквенција од 500 херци. Ова значи дека топката испраќа информации за својата позиција во просторот 500 пати во секунда, мерејќи го секој удар, забрзување и микро-контакт. Наместо судиите да проценуваат дали напаѓачот ја закачил топката со врвот на копачката или дефанзивецот ја смирил со рака, ВАР собата сега добива графикони слични на ЕКГ. Ако линијата скокне, направен е грев.
Пред натпреварот, Трионда се пумпа не само со воздух, туку и со електрична енергија на индукциски полначи, бидејќи има активна електроника која не работи ако нема полна батеријата. Околу теренот има 24 до 28 приемни антени кои комуницираат со топката.
Дизајнирана е да штеди енергија. Кога е неподвижна на тревата или во соблекувалната, сензорот автоматски преминува во режим на хибернација. Штом играчот ја допре, системот се буди и почнува да стримува податоци. Не треба да даваме нови идеи, но нема пречка времето за играње да се скрати на 30 минути по полувреме, кое би се броело само кога топката е активна, евентуално да се толерираат три секунди во мирување заради некој ултра-креативен дриблинг.
Оваа топка доаѓа и со аеродинамични контроверзии, додуша помали од претходната, но забележливи, според истражувањето на професорот Џон Ерик Гоф од Универзитетот во Пјуџет Саунд. Топката го достигнува својот критичен аеродинамичен отпор на брзина од 43 километри на час, значително пониско од претходните. Тоа значи дека во игри на кратки растојанија, како што се корнери или слободни удари, таа ќе лета совршено стабилно и без непредвидливо шантрање. Но, кога голманот шутира од линијата, отпорот на воздухот ќе ја забави порано, па долгите додавања ќе паднат неколку метри пократко отколку што се навикнати играчите.
Но, дали технологијава целосно ја уништи идејата за фер-плеј? Бидејќи дури и кога играчот би признал дека бил последен што ја допрел топката пред да излезе од теренот или дека ја допрел со рака, дали неговото признание е посилно од податоците што ги читаат сензорите? И дали треба да се прифати таа компјутерска пресуда без грижа на совест и да се продолжи да се игра додека и играчот не го вооружиме со сензори, а потоа да го замениме со совршен робот, па нека победат оние што знаат подобро да го управуваат роботот.
Среќната околност е што оваа топка сè уште не се поврзува со мобилен телефон, потребна ѝ е моќна инфраструктура каква нема на локално полјанче. Ако следната верзија биде унапредена, факултетите на Шекуларац ќе бидат сведени на ниво на виша школа, и тоа орочена на максимум четири години.
Зоран Станојевиќ, Време
