Bookbox › Набрзинка

Сите наградени на Кан 2023

27 мај 2023

Филмот добитник на Златна палма за 2023 е „Анатомија на падот“ на Жустин Трие, правна драма која се занимава со вината или невиноста на популарна писателка која е обвинета за убиство на својот сопруг. Трие е само трета жена во 76 години долгата традиција на фестивалот која го добива ова високо признание, по Џејн Кемпион за „Пијано“ и „Титан“ на Џулија Дукруно, која оваа година беше член на жирито.
Гранд при на фестивалот отиде кај „Зона на интерес“ на Џонатан Глејзер. Тој е адаптација на романот за Втората светска војна од Мартин Амис, кој почина во текот на фестивалот. Морничавиот филм го опишува приватниот живот на германски командант кој е одговорен за егзекуција на голем број Евреи во Аушвиц. Филмот не ги прикажува ужасите на логорот директно, туку се фокусира на офицерот и негвата сопруга, поттикнувајќи ги гледачите самите морално да ги просудат постапките на извршителите.
Наградата за најдобар актер отиде кај Коџи Јакушо кој игра работник од Токио во „Совршени денови“ на Вим Вендерс. Наградата за најдобра женска улога ги изненади присутните, бидејќи ја доби турската актерка Мерве Диздар за својата улога на селска учителка во „За сувите треви“ на Нури Билге Џејлан. Наградата на жирито отиде кај Аки Каурисмаки за „паднати лисја“, безвременска љубовна приказна помеѓу двајца туѓинци.

Целосен список на линкот.

извор

Сајт на денот: Етимотека

27 јануари 2026

Емилија Нешкоска-Чретник е лингвистика и докторантка од областа на етимологијата на Филозофскиот факултет во Љубљана. Нејзините почетоци со истражувањата за македонскиот јазик ги започнала на Филолошкиот факултет во Скопје, каде ги завршила студиите по македонистика. Сега работи во еден од водечките етимолошки центри во регионот, на Универзитетот во Љубљана.
„Благодарение на стручната поддршка, како и располагањето со богата литература што ја поседува Институтот за словенечки јазик Фран Рамовш во Љубљана, започнав да го реализирам еден од најважните и долгоочекувани проекти за македонистиката – Етимолошкиот речник на македонскиот јазик, кој претставува мој личен потфат. Овој потфат не само што има за цел да го пополни значајниот научен јаз во македонската лингвистика, туку има за цел да ја воведе етимологијата во фокусот на истражувањата, каде што досега беше маргинализирана“, вели aвторката на својот сајт.
Порталот е составен од три дела: Етимолошки речник на македонскиот јазик, Етимолошки материјали за македонскиот јазик и блог. Тој нуди систематски обработени податоци за потеклото и развојот на зборовите: нивната хронологија, фонетски и семантички промени и нивните индоевропски или словенски паралели. Во најновиот блог пост се анализира етимологијата на македонското „чекор“ и неговата врска со „чкор“.

Алал, Емилија!

извор

Фабриката „Треска“ некогаш била место за игранки и гитаријади

22 јануари 2026

Пред да стане симбол на урбанистички судир, „Треска“ била практична, жива инфраструктура за младинската музика: фабрички клуб што во доцните 60-ти значел – сала, струја, озвучување, публика, ред. А во време кога вторaта генерација македонски рок-состави веќе е активна (1967), токму ваквите места ги држеле бендовите на нозе.
Во социјализмот, работните организации/фабриките често функционирале и како културни центри: имале свои сали, мензи, клубови, синдикални структури и често поддржувале или домаќинеле настани (игранки, фестивали, младински програми, КУД-ови). Во многу градови „Домови на култура“ и работнички културни друштва се врзуваат токму со работни колективи и локални индустрии.
Постојат и сведоштва за судири помеѓу младинската бучава (бит/рок) и организациските ограничувања – исклучени појачала, „жири“, „неутрална страна“, „врски“, „недозволена опрема како причина за одземање на место“ или бендовите кои биле организатори на настанот, да бидат и добитници на првото место.

извор