Стоицизмот денес има многу следбеници, но особено внимание привлекува неговата популарност во онлајн „маносферата“ – мрежата на заедници и инфлуенсери кои често застапуваат ставови за машката супериорност и за наводната психолошка различност меѓу мажите и жените. Класичарката Дона Цукерберг уште во 2018 година забележала дека овие кругови се фасцинирани од стоичката филозофија и од нејзините идеи за разумот и самоконтролата. Некои од нив од тоа извлекуваат заклучок дека мажите се „порационални“, а жените се водени од емоции, па затоа стоицизмот наводно е филозофија наменета за мажи.
Но тоа е прилично искривено читање на стоицизмот. За стоиците, разумот е она што ги поврзува сите луѓе, без оглед на полот, потеклото или националноста. Ако сите луѓе ја поседуваат способноста за разумно размислување, тогаш нема филозофска основа жените да се сметаат за неспособни да живеат според стоичките принципи.
Уште во првиот век од нашата ера, римскиот стоички филозоф Гај Мусониј Руф директно се занимавал со ова прашање. На прашањето дали жените треба да изучуваат филозофија, тој одговорил дека и мажите и жените имаат исти сетила и исти рационални способности и затоа подеднакво можат да дејствуваат доблесно. Ако филозофијата е учење за тоа како да се живее добар живот, според него би било бесмислено да се тврди дека таа е погодна само за половина од човештвото.
Проблемот делумно доаѓа и од популарната претстава за стоикот како човек кој е без чувства, ладен и рамнодушен. Таа слика особено лесно се вклопува во современата претстава за „силниот маж“ кој не покажува слабост. Но стоицизмот не бара човекот да нема емоции, туку да научи како разумно да се однесува кон нив.
Често како доказ за „машкиот“ карактер на стоицизмот се цитира Марко Аврелиј и неговото повторување во Медитации дека треба „да биде маж“. Но тука треба да се има предвид дека „Медитации“ не била книга за самопомош наменета за публика, туку личен дневник во кој царот разговарал самиот со себе. Кога си вели „биди маж“, најверојатно не мисли „биди спротивност на жената“, туку „созреј, биди разумен, смирен и однесувај се одговорно“.
Затоа, ако стоицизмот денес повторно е популарен како филозофија на самодисциплина, издржливост и лична сила, можеби вреди да се прочита и неговиот помалку „мачо“ дел: античките стоици не барале мажи кои ќе бидат подобри од жените, туку луѓе кои ќе станат подобри луѓе.
извор
