Скриената историја на зборот „ментор“

Денес „ментор“ се користи за искусна личност што советува, насочува и им помага на другите да напредуваат. Но малкумина знаат дека овој поим има речиси три илјади години стара историја и потекнува од еден лик во Хомеровата „Одисеја“, каде што улогата на менторот е многу поголема отколку што изгледа на прв поглед.

Голем број зборови што денес секојдневно ги употребуваме потекнуваат од античката митологија. Така, Нарцис го дал името на поимот нарцисоидност, а нимфата Ехо станала извор на истиот збор. Помалку познат е фактот дека и терминот „ментор“ има исто такво потекло.

Во грчката митологија Ментор бил близок пријател на Одисеј, кралот на Итака. Кога Одисеј заминал во Тројанската војна, нему му ја доверил грижата за своето кралство и за воспитувањето на својот син Телемах. Според толкувањата на класичарите, Ментор станал нешто како втор татко на младиот Телемах. Тој го советувал, го насочувал и му помагал додека Одисеј бил отсутен, па токму од оваа улога произлегло денешното значење на зборот „ментор“ – мудар советник и водич, особено за младите.

Сепак, во „Одисеја“ приказната е уште поинтересна. Иако Ментор се појавува само неколкупати, во повеќето од тие сцени неговиот лик всушност го презема божицата Атена, која се маскира како него. Како божица на мудроста, разумот и војната, Атена сака да му помогне на Одисеј да се врати дома. Во ликот на Ментор таа го охрабрува Телемах да тргне во потрага по вести за својот татко, а подоцна му помага и на самиот Одисеј во пресметката со додворувачите на Пенелопа.

Без разлика дали навистина зборува Ментор или Атена го користи неговиот лик, токму неговата претстава како мудар советник и доверлив водич оставила траен белег во јазикот. Благодарение на Хомеровата „Одисеја“, зборот „ментор“ веќе речиси три милениуми го означува човекот кој со своето знаење и искуство им помага на другите да усовршат некоја вештина или да истрајат на својот пат.

21 јули 2026 - 09:03