Замислите светови што се разликуваат само по една мала промена. Во свет со помала гравитација, птиците би биле огромни. Кога гравитацијата би била поголема, можеби само инсектите би можеле да летаат. Во средина со повеќе светлина и повеќе закани за растенијата, можно е тие да развијат свест и сложена интелигенција. Кога водата би давала поголем отпор, китовите би биле многу помали. Во постуден свет не би постоеле ладнокрвни животни, а во многу потопол свет сите животни можеби би биле ладнокрвни.
Во свет исполнет со повеќе вода, можеби ќе дишевме на жабри, додека во многу посув свет животот можеби би започнал на копно, ако воопшто се појавел. Ако немало материјали за изработка на алатки, луѓето можеби и понатаму би се движеле на четири нозе. Свет составен само од предатори не би дозволил живот, но свет без предатори би бил едноставен и монотон.
Без Сонце, животот веројатно би останал примитивен, освен ако не постоел друг извор на енергија. Ако нуклеарната енергија била лесно достапна во природата, животот можеби би бил многу поизобилен. Без свест не би имало војни, без емоции самоубиства, а без психологија лудило.
Ако немало движење, немало да има ниту напредок ниту смрт. Без причинско-последични врски би владеел хаос. Без нужност, сè би било случајност. Без настани, сè би било вечно. Без бесконечното не би постоело конечното; без односи - факти; без факти - ништо. Без реалност немало да постои ниту нереалност, а без ништожност - не би постоело ни битието.
Контра-фактите по природа нè изненадуваат и токму затоа нè привлекуваат. Тие ни покажуваат колку многу може да се промени светот со само мала измена на условите. Постојат различни видови на вакви замислени сценарија, а ние постојано живееме во нивната сенка. Често се спорни, понекогаш парадоксални, но ни даваат чувство на интелектуална слобода. Можат и да нè вознемират, но и да нè насмеат. Тешко е да се замисли размислување без нив - бидејќи без контра-факти, речиси и да нема вистинска мисла.
