На фотографија направена од Рон Хавив во април 1992 година, се гледа како еден млад човек со чизма го крши черепот на штотуку убиената Тифа Шабановиќ во Бијељина. Неговото име е Срѓан Голубовиќ, попознат како Диџеј Макс. Израснал во самото срце на Белград, на неколку минути пешачење од Славија. Бил дел од прогресивната белградска клупска сцена, диџеј за електронска музика и човек кого многумина го сметале за симбол на урбаниот живот. Истовремено бил член на единицата на Аркан и учесник во крвавите злосторства во Бијељина.
Денес гледаме многу дебати за изјавата на еден човек дека видот на музика го одредува неговиот коефициент на интелигенција. Не би јас за тоа.
Многу поинтересен е митот што трае со децении, дека урбаните луѓе се автоматски поинтелигентни, подобри, пообразовани, покултурни, похумани и поморални од „руралните“. Историјата го покажува токму спротивното. Музичкиот вкус речиси ништо не кажува за карактерот на една личност. Ни турбофолкот не претвора никого во криминалец, ниту пак класичната музика, рокот, џезот или електронската музика не прават никого хуманист. Таа фотографија разбива една многу удобна лага.
Криминалот нема адреса, нема тест за интелигенција, нема поштенски код, нема жанр и нема плејлиста.
Предолго ја слушавме приказната дека „оние таму“ се виновни за сè, провинцијалци, сељаци, луѓе на кои турбофолкот наводно им го заменил разумот. Истовремено се романтизираше асфалтот, градската раја, алтернативната сцена и урбаната култура како своевидна гаранција за цивилизациските вредности. А токму од тој ист асфалт излегоа голем број луѓе кои ги планираа, оправдуваа или извршуваа злосторствата.
Добрица Ќосиќ не компонираше народњаци. Меморандумот на САНУ не беше напишан во придружба на хармоника. Нацистите беа луди по Вагнер. И единиците на Аркан не беа составени само од луѓе кои го слушаат Баја Мали Книнџа. Меѓу нив имаше студенти, спортисти, диџеи, рокери и луѓе кои пораснале во најелитните делови на Белград.
Затоа, секој обид интелигенцијата и моралот да се мерат според плејлистата е само обична интелектуална мрза, благо кажано. Луѓето се делат на добри и лоши, хумани и криминалци, оние кои ќе застанат пред послабите и оние кои ќе ги удираат. Сè друго се стереотипи.
Најопасното меѓу нив е верувањето дека некој однапред е поинтелигентен и подобар само затоа што слуша „права“ музика, оди во „прави“ клубови или живее во голем град. 90-тите покажаа дека е подеднакво лесно се убива со музика од гусли како со електронска музика. Омразата нема жанр.
Затоа вреди да се потсетиме на фотографијата од Бијељина. Вреди да се потсетиме на Срѓан Голубовиќ, белградски диџеј од центарот на градот, човек кој пораснал на асфалтот и завршил во единицата на Аркан. После воените походи, тој повторно пушташе музика во белградските клубови и ја забавуваше урбаната публика.
Затоа, прашањето никогаш не беше што слушаш.
Прашањето е каков човек си.
