Издавачката куќа „Блумсбери“, позната по серијалот „Хари Потер“, ќе добие значителен дел од историската спогодба вредна 1,5 милијарди долари меѓу американската компанија за вештачка интелигенција Антропик и илјадници автори и издавачи. Случајот се смета за прва голема пресуда што се однесува на користењето на авторски дела за обучување системи со вештачка интелигенција.
„Блумсбери“, во чие портфолио се и автори како Џ. К. Роулинг, Сара Џ. Мас и Сузана Кларк, има вклучени 14.087 наслови во спогодбата. Според договореното, за секое дело е предвидена компензација од околу 3.000 долари.
По одбивањето на околу 10 проценти за адвокатски трошоци и други расходи, издавачката куќа и авторите чии книги се опфатени со договорот се очекува да поделат околу 19 милиони долари. Исплатата ќе се врши на рати, а првите средства би можеле да пристигнат во втората половина од тековната финансиска година.
Прашањето за авторските права стана едно од најголемите правни предизвици во развојот на вештачката интелигенција. Компании како Антропик ги обучуваат своите модели со огромни количини текст преземени од интернет, меѓу кои има и книги, статии и други дела заштитени со авторско право.
Технолошките компании тврдат дека ваквата употреба е дозволена според американскиот принцип на „фер употреба“, кој во одредени околности овозможува користење на заштитени дела без дозвола од носителот на правата. Од друга страна, писатели, новинари и други креативци бараат нивните дела да не се користат без претходна согласност или соодветен надомест.
Колективната тужба против Антропик ја покренаа во 2024 година писателката Андреа Барц и уште двајца автори. Таа опфаќа околу 482.000 дела, од кои досега се пријавени повеќе од 91 процент. Американската судијка Арасели Мартинес-Олгин оцени дека спогодбата обезбедува „значајна компензација“ за засегнатите автори и издавачи. Главниот адвокат на тужителите, Џастин Нелсон, ја нарече „најголемата позната наплата по основ на авторски права во историјата“.
Ова е првото големо порамнување меѓу компании за вештачка интелигенција и носители на авторски права, додека десетици слични судски постапки во САД, покренати од писатели, медиуми и издавачи, сè уште се во тек.
